डेल्टा ट्रॅप (Delta Trap)
डेल्टा ट्रॅप हा एक फेरोमोन आधारित कीड निरीक्षण व नियंत्रण साधन आहे. यामध्ये मादी किडीचा सुगंध (pheromone lure) वापरून नर पतंगांना आकर्षित केले जाते. ट्रॅपमध्ये असलेल्या स्टिकी शीटवर (गोंद बोर्ड) हे पतंग चिकटून पकडले जातात. त्यामुळे शेतात किडीचा प्रादुर्भाव लवकर समजतो आणि नियंत्रण करणे सोपे होते.
🔹 उपयोग
डेल्टा ट्रॅपचा उपयोग खालील पिकांमध्ये कीड निरीक्षणासाठी होतो:
-
टोमॅटो (Tuta absoluta)
-
कापूस
-
मिरची
-
भेंडी
-
वांगी
-
इतर भाजीपाला पिके
🔹 टोमॅटो पिकासाठी उपयोग
टोमॅटोमध्ये Tuta absoluta ही अतिशय घातक किड आहे.
डेल्टा ट्रॅप वापरल्यामुळे:
✔ किडीचा प्रादुर्भाव लवकर समजतो
✔ नर पतंग पकडले जातात
✔ किडीची वाढ काही प्रमाणात कमी होते
✔ योग्य वेळी कीड नियंत्रण उपाय करता येतात
🔹 ट्रॅप किती लावावेत?
निरीक्षणासाठी:
-
5 ते 10 ट्रॅप प्रति एकर
नियंत्रणासाठी:
-
10 ते 15 ट्रॅप प्रति एकर
🔹 ट्रॅप कसा लावावा?
-
ट्रॅप पिकाच्या झाडांच्या उंचीपेक्षा थोडा वर लावा
-
शेतात सम प्रमाणात अंतरावर लावा
-
ट्रॅपमध्ये स्टिकी शीट (गोंद बोर्ड) लावलेली असते
-
गोंद कमी झाला की शीट बदलावी
🔹 फेरोमोन ल्यूअर कधी बदलावे?
-
साधारण 45 ते 60 दिवसांनी फेरोमोन ल्यूअर बदलावा
🔹 उत्पादनाचे फायदे
✔ रासायनिक औषधांचा वापर कमी होतो
✔ किडीचे वेळेवर निरीक्षण करता येते
✔ पर्यावरणासाठी सुरक्षित उपाय
✔ किड व्यवस्थापन अधिक प्रभावी होते
