अचलपूर तालुका कृषी कार्यालयात कर्मचारी अपुरे; शेतकऱ्यांच्या कामकाजावर गंभीर परिणाम
कृषी कार्यालयात कर्मचारी अपुरे:अचलपूर तालुक्यातील कृषी कार्यालय सध्या तीव्र मनुष्यबळाच्या कमतरतेला सामोरे जात आहे. दीर्घकाळापासून अनेक महत्त्वाची पदे रिक्त असल्यामुळे कृषी विभागाच्या दैनंदिन कामकाजावर मोठा ताण निर्माण झाला असून, त्याचा थेट फटका तालुक्यातील शेतकऱ्यांना बसत आहे. शासनाच्या विविध कृषी योजना वेळेत राबवण्यात अडचणी येत असून शेतकऱ्यांमध्ये असंतोष वाढत आहे.
रिक्त पदांमुळे योजनांची अंमलबजावणी संथ
तालुका कृषी कार्यालय हे शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शन, अर्ज प्रक्रिया आणि योजनांचा लाभ मिळवण्याचे प्रमुख केंद्र असते. मात्र अचलपूरमध्ये कर्मचारी संख्या अपुरी असल्याने अनेक अडथळे निर्माण झाले आहेत.
कृषी योजनांचे अर्ज वेळेत मंजूर होत नाहीत, अनुदानाच्या प्रस्तावांना उशीर होतो आणि पीकविमा तसेच नुकसानभरपाईसाठी शेतकऱ्यांना वारंवार कार्यालयाच्या फेऱ्या माराव्या लागत आहेत. परिणामी, योजना अस्तित्वात असल्या तरी प्रत्यक्ष लाभ मिळण्यात विलंब होत आहे.
एका कर्मचाऱ्यावर अनेक गावांची जबाबदारी
मनुष्यबळाच्या कमतरतेचा सर्वात मोठा परिणाम कृषी सहाय्यकांवर होत आहे. एका कृषी सहाय्यकाकडे सरासरी १० ते १३ गावांचा अतिरिक्त भार देण्यात आला आहे.
यामुळे शेतात प्रत्यक्ष भेटी कमी होत आहेत, शेतकऱ्यांना वेळेवर वैयक्तिक मार्गदर्शन मिळत नाही आणि कामाचा ताण मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे. या परिस्थितीत अधिकारी आणि शेतकरी दोघांनाही अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
उपकृषी अधिकाऱ्यांचीही संख्या अपुरी
सामान्यतः एका मंडळासाठी दोन उपकृषी अधिकारी आणि सहा ते बारा कृषी अधिकारी अपेक्षित असतात. मात्र अचलपूर तालुक्यात मंजूर असलेल्या पाच उपकृषी अधिकाऱ्यांपैकी सध्या केवळ तीन अधिकारी कार्यरत आहेत.
त्यातही एक अधिकारी अमरावती जिल्हा अधीक्षक कार्यालयात प्रतिनियुक्तीवर असून, दुसऱ्या अधिकाऱ्याकडे गुणवत्तानियंत्रण अधिकाऱ्याचा अतिरिक्त पदभार आहे. परिणामी, प्रत्यक्षात संपूर्ण तालुक्याची जबाबदारी एकाच उपकृषी अधिकाऱ्यावर येऊन पडली आहे.
शेतकऱ्यांवर होणारा थेट परिणाम
या व्यवस्थेचा सर्वाधिक फटका शेतकऱ्यांना बसत आहे.
योजनांचे अर्ज रखडतात, अनुदान आणि पीकविमा प्रक्रियेला विलंब होतो, तसेच योग्य वेळी कृषी सल्ला मिळत नाही. विशेषतः नैसर्गिक आपत्ती, पीकनुकसान किंवा नवीन योजना राबवताना ही कमतरता अधिक तीव्रपणे जाणवते. त्यामुळे शेतकऱ्यांचा प्रशासनावरील विश्वास कमी होत असल्याचे चित्र आहे.
तातडीने पदे भरण्याची मागणी
तालुक्यातील शेतकरी आणि कृषी क्षेत्राशी संबंधित संघटनांकडून रिक्त पदे त्वरित भरण्याची जोरदार मागणी होत आहे.
प्रतिनियुक्तीवर गेलेल्या अधिकाऱ्यांची पर्यायी व्यवस्था करावी, प्रत्येक मंडळाला आवश्यक तेवढे अधिकारी द्यावेत आणि कृषी कार्यालय सक्षम करावे, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. लोकप्रतिनिधींनी या विषयात लक्ष घालून शासनाकडे पाठपुरावा करावा, अशीही मागणी पुढे येत आहे.
निष्कर्ष
अचलपूर तालुका कृषी कार्यालयातील मनुष्यबळाचा प्रश्न हा केवळ प्रशासकीय नसून तो थेट शेतकऱ्यांच्या हिताशी जोडलेला आहे. योग्य वेळी कर्मचारी उपलब्ध झाले नाहीत, तर कृषी योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी अशक्य ठरेल. त्यामुळे शासनाने या समस्येवर तातडीने ठोस निर्णय घेणे अत्यावश्यक आहे.
