MAUS-725 सोयाबीन वाण : कमी दिवसांत जास्त उत्पादन देणारी सुधारित जात
MAUS-725 सोयाबीन वाण:महाराष्ट्रात सोयाबीन हे खरीप हंगामातील महत्त्वाचे तेलबिया पीक मानले जाते. हवामानातील अनिश्चितता, कमी पाऊस आणि वाढता उत्पादन खर्च यामुळे शेतकऱ्यांना लवकर येणाऱ्या व अधिक उत्पादन देणाऱ्या वाणांची गरज आहे. या पार्श्वभूमीवर MAUS-725 ही नवी सोयाबीन जात शेतकऱ्यांमध्ये वेगाने लोकप्रिय होत आहे.
MAUS-725 वाणाची ओळख
MAUS-725 ही सोयाबीनची सुधारित जात वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ यांनी विकसित केली आहे. ही जात उच्च उत्पादन क्षमता, लवकर पक्व होणारे पीक आणि मध्यम कीड-रोग प्रतिकारक्षमता या वैशिष्ट्यांमुळे विशेष ठरते.
अधिकृत नोंदणी व शिफारस
या वाणाला भारत सरकारच्या Protection of Plant Varieties and Farmers’ Rights Authority (PPV&FRA) कडून अधिकृत नोंदणी व वाण हक्क प्रदान करण्यात आले आहेत.
६ मार्च २०२३ पासून हा वाण महाराष्ट्र राज्यासाठी अधिकृतरीत्या अधिसूचित असून, मराठवाड्यासह इतर भागांतील शेतकऱ्यांना लागवडीसाठी शिफारस करण्यात आली आहे.
पीक कालावधी व उत्पादन
-
कालावधी: सुमारे ९० ते ९५ दिवस
कमी कालावधीत पीक तयार होत असल्याने खरीपनंतर रब्बी हंगामाचे नियोजन सुलभ होते. -
उत्पादन क्षमता: अंदाजे २५ ते ३१.५० क्विंटल प्रतिहेक्टर
विविध चाचण्यांमध्ये या वाणाने तुलनात्मक वाणांपेक्षा जास्त उत्पादन दिले आहे.
वनस्पती रचना व शेंगांचे गुणधर्म
-
झाडाची वाढ संतुलित असून पाने निमपसरी व चिरक्यासारखी असतात.
-
झाडावर शेंगांची संख्या अधिक प्रमाणात आढळते.
-
सुमारे २०–२५% शेंगांमध्ये चार दाणे असल्यामुळे एकूण धान्य उत्पादनात वाढ होते.
कीड-रोग प्रतिकार व हवामान सहनशीलता
-
प्रमुख कीड व रोगांबाबत मध्यम प्रतिकारक्षमता असल्याने फवारणीचा खर्च कमी होण्यास मदत होते.
-
कोरडवाहू व पावसावर अवलंबून शेतीसाठी योग्य, त्यामुळे कमी पावसाच्या भागातही समाधानकारक उत्पादन मिळू शकते.
लागवडीसाठी उपयुक्त सूचना
-
पेरणी: पाऊस स्थिर झाल्यानंतर योग्य ओलावा असताना
-
बियाणे: अधिकृत व प्रमाणित स्रोतांकडूनच वापरावे
-
खत व्यवस्थापन: माती परीक्षणावर आधारित खतांचा वापर
-
संरक्षण: एकात्मिक कीड-रोग व्यवस्थापन पद्धती अवलंबाव्यात
शेतकऱ्यांसाठी फायदे
-
कमी दिवसांत पीक तयार होऊन उत्पन्नात वाढ
-
मध्यम प्रतिकारक्षमतेमुळे खर्चात बचत
-
नोंदणीकृत वाण असल्याने बियाण्यांची गुणवत्ता व विश्वासार्हता
-
कोरडवाहू भागासाठी अनुकूल असल्याने हवामान जोखमीचा परिणाम कमी
हे पण वाचा खतांचा गैरवापर थांबवण्यासाठी केंद्र सरकारची समन्वित मोहीम | जे. पी. नड्डा यांचे संकेत












