परभणी जिल्ह्यात केळी व आंबा उत्पादकांना हवामान आधारित फळपीक विमातून ७.४९ लाखांची मदत

हवामान आधारित फळपीक विमातून ७.४९ लाखांची मदत:परभणी जिल्ह्यात यावर्षी तापमानातील अचानक बदल आणि हवामानातील अस्थिरतेमुळे फळपीकांवर मोठा परिणाम झाला. या नुकसानीची दखल घेत हवामान आधारित फळपीक विमा योजना – अंबिया बहार 2024 अंतर्गत केळी आणि आंबा पिकांसाठी भरपाई मंजूर करण्यात आली आहे. एकूण ₹7,49,662 इतकी रक्कम २५ शेतकऱ्यांसाठी मंजूर झाली असून, शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.

विमा हप्ता, क्षेत्र आणि पात्र शेतकरी — काय आहे संपूर्ण गणित?

या योजनेत परभणी तालुक्यातील १४ मंडलांतील ३७७ शेतकऱ्यांनी सहभाग घेतला होता. त्यांनी मिळून:

₹12.74 लाख हप्ता भरला
243.27 हेक्टर क्षेत्र विम्यांत समाविष्ट
१ कोटी २४ लाखांपेक्षा जास्त विमा संरक्षण घेतले

या शेतकऱ्यांपैकी तापमानातील अनियमित बदलामुळे नुकसान झालेल्या पिकांसाठी एकूण २५ शेतकऱ्यांचा दावा स्वीकारला गेला आहे.

केळी आणि आंबा पिकातील मंजूर भरपाई

केळी पिकासाठी

१८ शेतकरी पात्र
सिंगणापूर, कासापुरी, केकरजवळा आदी मंडलांचा समावेश
हेक्टरी ₹32,179 भरपाई

आंबा पिकासाठी

११ शेतकरी पात्र (मुख्यतः बनवस मंडल)
हेक्टरी ₹93,500 भरपाई

एकूण मंजूर रकमेचा आकडा: ₹7.49 लाख

भरपाई मंजूर — पण प्रत्यक्ष रक्कम अजून खात्यात नाही

कृषी विभागाने मंजुरीची माहिती जाहीर केली असली तरी संबंधित विमा कंपनीने अद्याप शेतकऱ्यांच्या खात्यात रक्कम वर्ग केलेली नाही.
यामुळे:

रबी हंगामाची तयारी
खत व औषध खर्च
कामगारांचे मानधन
कर्जफेड

या सर्वांवर ताण येत आहे. शेतकऱ्यांनी विमा कंपनीकडून पेमेंट प्रक्रियेबाबत स्पष्ट माहिती मिळण्याची मागणी केली आहे.

का होते फळपिकांचे नुकसान?

फळपिके विशेषतः तापमान बदलांना खूप संवेदनशील असतात. यासाठी यंदा झालेली हवामानातील उलथापालथ जबाबदार ठरते:

अकस्मात तापमान वाढ-घट
गारठा व थंडीची तीव्रता
सकाळी बदलणारी आद्र्रता
वाढ खुंटणे किंवा फुलगळ

या सर्वांचा केळी, आंबा, संत्रा इत्यादी पिकांवर तात्काळ परिणाम होतो.

हवामान आधारित फळपीक विमा — शेतकऱ्यांसाठी कसा फायदेशीर?

या योजनेत भरपाई ही पंचनाम्यावर आधारित नसून हवामान केंद्राच्या नोंदींवर ठरते. त्यामुळे:

सर्व शेतकऱ्यांना समान निकष
कमी हपत्यात मोठे संरक्षण
दुष्काळ, जादा पाऊस, तापमान बदल, आद्र्रता यावर भरपाई
फळबाग शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त मॉडेल

म्हणूनच ही योजना कोरडवाहू, अर्ध-कोरडवाहू व फळबाग असलेल्या भागात खूप लोकप्रिय आहे.

पुढे शेतकऱ्यांनी काय करावे?

विमा कंपनी / कृषी विभागाशी संपर्क करून पेमेंट स्थिती तपासा
बँक खाते, आधार, KYC योग्यरित्या लिंक झाले आहे का ते पाहा
पुढील बहारासाठी नोंदणी सुरू असल्यास वेळेत अर्ज करा
हवामान सूचना व विमा अटी नियमित तपासा

निष्कर्ष

परभणीतील केळी आणि आंबा उत्पादकांसाठी मंजूर झालेली ७.४९ लाखांची भरपाई हा दिलासादायक निर्णय असला तरी रक्कम प्रत्यक्ष शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा होईपर्यंत चिंता कायम आहे. हवामानातील अनियमितता वाढत असताना अशा योजनांची गरज आणखी वाढणार आहे.

हे पण वाचा भारतीय कांदा निर्यात कोसळली: बांगलादेश बाजार गमावल्यानंतर नाशिक–लासलगाव शेतकरी अडचणीत