उन्हाळी मुगासाठी योग्य वाणांची निवड

कमी कालावधीत जास्त उत्पादन देणारे ९ शिफारस केलेले वाण

उन्हाळी मुगासाठी योग्य वाणांची निवड:उन्हाळी हंगामात पाण्याची उपलब्धता मर्यादित असताना शेतकऱ्यांना कमी खर्चात, कमी दिवसांत तयार होणारे आणि चांगला नफा देणारे पीक आवश्यक असते. अशा परिस्थितीत उन्हाळी मूग हे कडधान्य पीक अत्यंत उपयुक्त ठरते. योग्य वाणांची निवड केल्यास ६५ ते ७५ दिवसांत स्थिर उत्पादन मिळते आणि रोगांचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी करता येतो.

या लेखात उन्हाळी लागवडीसाठी शिफारस करण्यात आलेल्या ९ प्रमुख मुगाच्या वाणांची माहिती, त्यांचा कालावधी, उत्पादनक्षमता आणि रोगप्रतिबंधक गुणधर्म सविस्तरपणे दिले आहेत.

उन्हाळी मूग लागवडीचे फायदे

कमी पाण्यात येणारे पीक
कमी कालावधीत तयार होऊन लवकर उत्पन्न मिळते
कडधान्य पीक असल्यामुळे जमिनीची सुपीकता सुधारते
योग्य वाण निवडल्यास रोगराईचा प्रादुर्भाव कमी
बाजारात कायम मागणी असल्यामुळे चांगला दर मिळण्याची शक्यता

६० ते ७० दिवसांत येणारे उन्हाळी मुगाचे वाण

वैभव

हा वाण साधारण ६५ ते ७० दिवसांत काढणीला येतो. दाणे टपोरे व हिरव्या रंगाचे असून उत्पादनक्षमता १२ ते १५ क्विंटल प्रति हेक्टर आहे. भुरी व पिवळा मोझॅक रोगास हा वाण प्रतिकारक मानला जातो.

बी.पी.एम.आर.-१४५

६० ते ६५ दिवसांत तयार होणारा हा वाण पिवळा मोझॅक रोगास चांगला प्रतिकार करतो. सरासरी उत्पादन ११ ते १४ क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.

बी.एम. २००२-१

६५ ते ७० दिवसांचा कालावधी असलेला हा वाण एकसारखी काढणी देतो. उत्पादनक्षमता १३ ते १६ क्विंटल प्रति हेक्टर असून उन्हाळी लागवडीसाठी उपयुक्त आहे.

पीकेव्ही-एकेएम-४

हा वाण ६५ ते ७० दिवसांत तयार होतो. उत्पादन १२ ते १५ क्विंटल प्रति हेक्टर असून भुरी रोगास मध्यम प्रतिकारक आहे.

बी.एम. २००३-२

एकाच वेळी पक्व होणाऱ्या शेंगांमुळे काढणी सुलभ होते. कालावधी ६५ ते ७० दिवस असून उत्पादनक्षमता १२ ते १४ क्विंटल प्रति हेक्टर आहे.

उत्कर्ष

पिवळा मोझॅक रोगास प्रतिकारक असलेला हा वाण ६५ ते ७० दिवसांत तयार होतो. उत्पादन साधारण १३ ते १५ क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.

फुले चेतक

हा वाण ६० ते ६५ दिवसांत येतो. उत्पादनक्षमता १४ ते १६ क्विंटल प्रति हेक्टर आहे. भुरी, पिवळा मोझॅक आणि शेंगा पोखरणाऱ्या अळीविरुद्ध मध्यम प्रतिकारक असल्यामुळे फवारणीचा खर्च कमी होतो.

उशीरा येणारा पण स्थिर उत्पादन देणारा वाण

पी.के.व्ही. ग्रीन गोल्ड

हा वाण साधारण ११० ते ११५ दिवसांचा असून उशीरा येणारा आहे. मात्र, एकाच वेळी पक्व होणारी काढणी आणि स्थिर उत्पादन हे याचे वैशिष्ट्य आहे. उत्पादनक्षमता १० ते १४ क्विंटल प्रति हेक्टर आहे.