नाशिकमध्ये कांदा शेतीची लगबग वाढली | उन्हाळी कांदा लागवड आणि लाल कांदा काढणी एकाच वेळी सुरू

नाशिकमध्ये कांदा शेतीची लगबग वाढली:नाशिक जिल्ह्यात सध्या लाल कांदा काढणी आणि उन्हाळी कांदा लागवड ही दोन्ही महत्त्वाची शेतीकामे एकाच वेळी सुरू आहेत. विशेषतः देवळा तालुक्यात कांदा हे तीनही हंगामांतील प्रमुख पीक असल्यामुळे शेतकऱ्यांची कामांची धावपळ मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे.

देवळा तालुका : कांदा शेतीचे केंद्र

देवळा तालुक्यात मोठ्या क्षेत्रावर कांदा लागवड केली जाते. खरीप, रब्बी आणि उन्हाळी अशा तिन्ही हंगामांत कांदा घेतला जात असल्यामुळे:

• मजुरांची सतत गरज भासते

• लागवड व काढणी ही कामे वेळेत पूर्ण करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते

सध्या थंडीमुळे शेतात काम करण्याच्या वेळा बदलल्या असून, सकाळ व दुपारच्या मर्यादित वेळेतच कामे केली जात आहेत.

वाढते मजूर दर शेतकऱ्यांसाठी अडचणीचे

कांदा लागवड आणि काढणीसाठी सध्या:

• रोजंदारी मजुरी ₹250 ते ₹300 प्रतिदिन इतकी आहे

• कामाचे तास कमी असल्याने अपेक्षित काम पूर्ण होत नाही

• खर्चाच्या तुलनेत उत्पादन काम वेळेत न होण्याची भीती शेतकऱ्यांना वाटत आहे

यामुळे अनेक शेतकरी रोजंदारीऐवजी इतर पर्याय शोधताना दिसत आहेत.

ठेका पद्धतीकडे वाढता कल

सध्याच्या परिस्थितीत कांदा शेतीत ठेका पद्धतीचा वापर वाढताना दिसत आहे.

• कांदा लागवड किंवा काढणीसाठी ठेकेदार एकरी सुमारे ₹15,000 पर्यंत दर घेत आहेत

• ठेका पद्धतीत आठवड्याचे काम 3 ते 4 दिवसांत पूर्ण होते

• वेळेची बचत होते आणि काम वेळेत पूर्ण होण्याची खात्री मिळते

अनेक शेतकऱ्यांच्या मते, खर्च थोडा जास्त वाटला तरी काम लवकर पूर्ण होत असल्याने ठेका फायदेशीर ठरत आहे.

पावसामुळे रोपांची समस्या

मागील महिन्यात झालेल्या अवकाळी पावसाचा परिणाम कांदा शेतीवर झाला आहे.

• अनेक ठिकाणी कांद्याची उळे (रोपे) खराब झाली

• नव्याने उळे तयार करण्याची गरज निर्माण झाली

• सध्या रोपे मिळवण्यासाठी शेतकऱ्यांची धावपळ सुरू आहे

यामुळे लागवडीचा खर्च आणि वेळ दोन्ही वाढले आहेत.

वीजपुरवठ्यामुळे शेती नियोजनात अडथळे

शेतकऱ्यांना सध्या:

• वीजपुरवठ्याच्या वेळांनुसार पाणी देणे

• मजूर आणि कामाचे वेळापत्रक जुळवणे

• लागवड व काढणीची कामे एकाच वेळी सांभाळणे

या सर्व बाबींमध्ये मोठी कसरत करावी लागत आहे.

शेतकऱ्यांचा अनुभव काय सांगतो?

• रोजंदारी मजुरी महाग आणि वेळखाऊ ठरत आहे

• ठेका पद्धतीत वेळेची बचत होते

• खर्च, वेळ आणि जोखीम यांचा ताळमेळ पाहून निर्णय घ्यावा लागत आहे

हे पण वाचा आंबा पिकात रोग-किड नियंत्रणावर भर | जुन्नरमधील बागायतदारांची सज्जता