उसातील तुरा (Flowering) : सविस्तर माहिती
ऊस हे महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचे नगदी पीक आहे. मात्र अनेक वेळा ऊस पिकात “तुरा” (Flowering) येतो आणि त्यामुळे शेतकऱ्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान होते. तुरा येणे म्हणजे उसाची शाकीय वाढ थांबून फुलोऱ्याकडे वळणे. हा बदल झाल्यानंतर ऊस उत्पादन व साखर उताऱ्यावर थेट परिणाम होतो.
तुरा म्हणजे काय?
उसाच्या शेंड्यावर येणाऱ्या पांढऱ्या/करड्या रंगाच्या फुलोऱ्याला तुरा असे म्हणतात. तुरा येणे ही उसाची नैसर्गिक जैविक प्रक्रिया असली, तरी व्यावसायिक शेतीसाठी ती हानिकारक ठरते.
उसाला तुरा येण्याची मुख्य कारणे
हवामान व दिवस-रात्र कालावधी
-
दिवस-रात्र कालावधीत बदल
-
तापमान 20 ते 30°C दरम्यान असणे
-
आर्द्र वातावरण
वाणाची आनुवंशिक प्रवृत्ती
-
काही ऊस वाणांना तुरा येण्याची प्रवृत्ती अधिक असते
पाणी व्यवस्थापनातील चूक
-
सतत ओलावा किंवा अचानक पाण्याचा ताण
-
ऑगस्ट ते ऑक्टोबर दरम्यान ताण वाढल्यास धोका अधिक
असंतुलित खत व्यवस्थापन
-
नत्र (Nitrogen) जास्त देणे
-
सेंद्रिय खतांचा अभाव
उशिरा लागवड
-
शिफारस केलेल्या कालावधीबाहेर लागवड केल्यास तुरा येण्याची शक्यता वाढते
तुरा आल्यानंतर होणारे नुकसान (कालावधीनुसार)
0–7 दिवस
-
तुरा दिसतो
-
वजनात फारसा फरक नाही
-
अन्नद्रव्यांचे स्थलांतर सुरू होते
10–15 दिवस
-
साखर कांडीतून फुलोऱ्याकडे जाते
-
ऊस हलका होतो, रसाचे प्रमाण घटते
20–30 दिवस
-
5–10% वजन घट
-
काडी अधिक तंतुमय होते
30–45 दिवस
-
10–25% पर्यंत उत्पादन घट
-
ऊस पोकळ, ठिसूळ व कमी रसयुक्त
-
साखर उताऱ्यात मोठी घट
उसातील तुरा टाळण्यासाठी प्रभावी उपाय
योग्य लागवड कालावधी
-
आडसाली : 15 जून – 15 जुलै
-
पूर्वहंगामी : 15 सप्टेंबर – 15 ऑक्टोबर
-
सुरु हंगाम : 15 डिसेंबर – 15 फेब्रुवारी
संतुलित सिंचन
-
हलके पण नियमित पाणी
-
ऑगस्ट–ऑक्टोबर मध्ये पाण्याचा ताण टाळा
-
चांगला निचरा राखा
संतुलित खत व्यवस्थापन
-
माती परीक्षणावर आधारित खत मात्रा
-
नत्राचे अति प्रमाण टाळा
-
सेंद्रिय खतांचा वापर वाढवा
योग्य वाण व बेणे
-
तुरा कमी येणारे ऊस वाण निवडा
-
बदललेले व योग्य वयाचे बेणे वापरा
