डिसेंबरमध्ये युरिया विक्रीत २०% वाढ; डीएपी विक्री घटली तरी खतांचा साठा पुरेसा – सरकारचा दावा
देशात डिसेंबर महिन्याच्या पहिल्या दोन आठवड्यांत युरिया खताची विक्री लक्षणीय वाढली असून, डीएपी आणि काही इतर खतांच्या विक्रीत घट दिसून आली आहे. मात्र तरीही केंद्र सरकारने देशात सर्व प्रमुख खतांचा साठा पुरेसा असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
युरिया विक्रीत मोठी उसळी
१ ते १२ डिसेंबर या कालावधीत देशभरात युरिया खताची विक्री सुमारे २० टक्क्यांनी वाढली आहे. मागील वर्षी याच कालावधीत १७.९७ लाख टन असलेली युरिया विक्री यंदा २१.५५ लाख टनांपर्यंत पोहोचली आहे. चांगला मॉन्सून आणि रब्बी हंगामातील पिकांची स्थिती सुधारल्यामुळे ही वाढ झाल्याचे मानले जात आहे.
डीएपीसह काही खतांच्या विक्रीत घट
युरियाच्या तुलनेत डीएपी खताच्या विक्रीत घट नोंदवली गेली आहे. गेल्या वर्षी ४.७६ लाख टन असलेली डीएपी विक्री यंदा ४.२२ लाख टनांवर आली आहे.
संयुक्त (कॉम्प्लेक्स) खतांच्या विक्रीत मात्र किरकोळ वाढ होऊन ती ५.४५ लाख टनांपर्यंत पोहोचली आहे.
एमओपी आणि एसएसपी या खतांची विक्री मागील वर्षाच्या तुलनेत किंचित घटल्याचे आकडेवारीतून दिसते.
देशात खतांचा साठा किती आहे?
१२ डिसेंबर रोजी देशात खालीलप्रमाणे खतांचा साठा उपलब्ध असल्याची माहिती देण्यात आली आहे—
-
युरिया: ६६.५६ लाख टन
-
डीएपी: २०.६७ लाख टन
-
एमओपी: ७.०९ लाख टन
-
संयुक्त (कॉम्प्लेक्स) खते: ४०.१३ लाख टन
-
एसएसपी: २०.९६ लाख टन
कृषी मंत्रालयाच्या मते डिसेंबर महिन्यासाठी अपेक्षित मागणीच्या तुलनेत हा साठा पुरेसा असून परिस्थिती नियंत्रणात आहे.
डिसेंबरमधील अंदाजित खत मागणी
सरकारच्या अंदाजानुसार डिसेंबर महिन्यात देशात खालीलप्रमाणे खतांची मागणी राहणार आहे—
-
युरिया: ४३.७८ लाख टन
-
डीएपी: ८.१३ लाख टन
-
एमओपी: २.८० लाख टन
-
संयुक्त खते: १५.२६ लाख टन
-
एसएसपी: ४.८५ लाख टन
उपलब्ध साठा पाहता ही मागणी सहज भागवता येईल, असा सरकारचा दावा आहे.
सरकारची भूमिका आणि आयात धोरण
संसदेतील चर्चेदरम्यान केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी देशात युरियाची टंचाई नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. युरियाची वाढलेली मागणी ही चांगल्या पावसामुळे आणि शेती क्षेत्रातील हालचाली वाढल्यामुळे असल्याचे त्यांनी सांगितले.
तसेच चालू आर्थिक वर्षात खत अनुदानासाठी मोठ्या प्रमाणात निधीची तरतूद करण्यात आली आहे. यासोबतच गरज भासल्यास युरियाची आयात सुरू ठेवण्यात येत असून, ऑक्टोबरमध्ये मोठ्या प्रमाणात आयात करण्यात आली आहे. नोव्हेंबर–डिसेंबरमध्येही अतिरिक्त आयातीची तयारी असल्याचे संकेत देण्यात आले आहेत.
शेतकऱ्यांसाठी काय संदेश?
-
युरिया विक्रीत वाढ म्हणजे रब्बी हंगामात पिकांची स्थिती चांगली असल्याचे संकेत
-
खतांचा साठा पुरेसा असल्याने अधिकृत पातळीवर टंचाईचा धोका नाही
-
तरीही डीएपीसारख्या खतांच्या वापरात संतुलन राखणे आणि शिफारशीनुसार खत व्यवस्थापन करणे गरजेचे
निष्कर्ष
युरिया विक्रीत मोठी वाढ आणि डीएपी विक्रीतील घट असे मिश्र चित्र असले तरी, केंद्र सरकारच्या मते देशात खतांचा साठा पुरेसा आहे. रब्बी हंगामासाठी शेतकऱ्यांना खत उपलब्धतेबाबत फारशी चिंता करण्याची गरज नसल्याचा संदेश सरकारकडून दिला जात आहे.
